Güneş (Solar) Enerjisi

Yenilenebilir enerji kaynakları üzerine yapılan çalışmalar, fosil yakıt kaynaklarının hızla azalma eğilimi içerisine girmesiyle birlikte, son yıllarda ön plana çıkmıştır. Yenilenebilir enerji kaynakları arasında da fotovoltaik sistemler, yakıt pilleri ve rüzgar enerjisi üzerine yoğun çalışmalar yürütülmektedir. Ülkemizde, fotovoltaik-yakıt pili-rüzgar türbini hibrit enerji üretim sistemleri özellikle enerji nakil hatlarının ulaşamadığı veya ulaşmasının yüksek maliyet gerektirdiği yerlerde kullanılabilir. Bununla birlikte, bu tür sistemlerce üretilen elektrik enerjisinin izlenmesi ve kontrolü de önem arz etmektedir. Yapılan bu çalışmada, fotovoltaik-yakıt pili-rüzgar türbini doğru akım (DC) hibrit enerji üretim sistemince üretilen elektrik enerjisinin üretimi ve tüketimi esnasında oluşan akım ve gerilim gibi elektriksel verilerin izlenmesi, kaydedilmesi ve sistemin kontrolü üzerinde durulmuş, belirtilen faaliyetlerin gerçekleştirilmesi amaçlı Pamukkale Üniversitesi Temiz Enerji Evi’nde kurulan programlanabilir mantık denetleyicisi (PLC) tabanlı veri izleme ve kontrol sisteminden bahsedilmiştir.

Kömür, petrol, doğalgaz gibi konvan-siyonel fosil yakıt kaynakları, son yıllarda hızlı bir azalma eğilimi içerisine girmiştir. Ayrıca bu tür fosil yakıt kaynakların kullanımı ile birlikte doğayı kirletmeleri, sera etkisi oluşturarak küresel ısınmaya neden olmaları ve böylelikle dünyamızı geri dönülemez bir felakete sürüklemeleri kaçınılmazdır. Bu nedenle alternatif ve yenilenebilir enerji kaynakları, insanlık tarihinde hiç olmadıkları kadar önem arz etmektedir [1]. Mevcut enerji üretim kaynaklarının hızla tükenme eğilimi içine girmesi, hammadde fiyatlarının artması, çevreye ve insan sağlığı üzerine olan olumsuz etkileri, kullanımlarındaki bir takım zorluklar, yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları üzerine yapılan çalışmaları arttırmıştır [2].

Ülkeler CO₂ emisyonu yüksek olan, dışa oldukça yüksek oranda bağımlı, maliyetleri siyasal çalkantılardan etkilenen petrol, doğalgaz   gibi   enerji  kaynakları   yerine, kaynak anlamında dışa bağımlı olmayan, çevreye daha duyarlı, siyasal istikrar­sızlıklardan etkilenmeyen güneş, hidrojen ve rüzgar gibi enerji üretim kaynaklarına yönelmektedirler [3]. Ayrıca, özellikle son kullanıcıların yakınına kurulan sistemler, iletim ve dağıtım cihazları gereksinimini azaltmakta ve yerel elektrik hizmetinin güvenilirliğini arttırmaktadır [4]. Çeşitli kontrol tekniklerinin kullanılmasıyla konut uygulamaları için verimli bir hibrit enerji sistemi kurmak mümkündür [5]. Bu tür sistemler elektriksel olarak paralel bağlanarak güç arttırımı yapılabilir [6], ulusal şebekeye bağlı veya ulusal şebekeden bağımsız olarak çalışabilir [7].

2007 yılı başında faaliyete geçen Pamukkale Üniversitesi Temiz Enerji Evi (PAÜ-TENEV), tüm elektrik enerjisini fotovoltaik-rüzgar-yakıt pili hibrit enerji üretim sisteminden karşılamaktadır.

Yapılan bu çalışmada, PAÜ-TENEV bünyesindeki hibrit enerji üretim sisteminin   elektriksel   olarak   izlenmesi   ve kontrolü ele alınmıştır. Bu bağlamda oluşturulan programlanabilir mantık denetleyicisi (PLC) tabanlı sistem ele alınmış ve incelenmiş, sistemin kurulumu, veri toplama ve kontrol aşamasında kullanılan ekipman ve programlama mantığından bahsedilmiş, sistemin kurulumu, işletmeye alınması ve işletme altındaki durumu incelenmiştir.

Engin ÇETİN- Mahmut HEKİM- Ahmet YILANCI

Harun Kemal ÖZTÜRK- Serdar İPLİKÇİ- Metin ÇOLAK

İsmail KAŞIKÇI